ببخشید یه سوالی موندش
خب الآن همه چی درسته ؟
به وجدانت چی میخای بگی؟
یعنی وجدانم هست؟
الآن از هر کجای شهر بپرسی
قصه ی ما رو می دونن
نگو نمی دونی دروغ نگو
باورم نمی شه
هر روز صبح وقتی 
پنجره رو باز می کنم 
یه آفتاب سرد
گونه هام یخ می زنه
من نمی بخشم
من نمی بخشم 
من نمی بخشم 
نه من نمی بخشم
.
ببخشید یه سوالی مونده فقط
الآن اینطور درسته ؟
جواب خدا رو چی می خوای بدی؟
یعنی خدا هم هست؟
الآن از هر کجای شهر بپرسی
ما دو تا رو میشناسن
نگو اینجوری نی دروغ نگو
باورم نمی شه
هر روز صبح وقتی
 پنجره رو باز می کنم
یه باد سرد و غمگین
بین موهام تکون می خورن
من نمی بخشم
من نمی بخشم 
من نمی بخشم 
نه من نمی بخشم 
.
ببخشید یه سوالی مونده واسم
دیگه همه چی درسته ؟
جواب مردمو  چی می خوای بدی؟
یعنی اصلا ً مردمم هستن؟
الآن از هر کجای شهر بپرسی
قصه ی ما رو می دونن
نگو اینطوری نی دروغ نگو
باورم نمی شه
هرروز صبح وقتی
پنجره رو باز می کنم 
تنها توو اتاقم
شعرای سرد میپیچن 
من نمی بخشم
من نمی بخشم 
من نمی بخشم 
نه من نمی بخشم
.

ترانه سرا : محمدحسین داودی

دی رسید و سرود سرو رسید

یاد بود و درود سرو رسید

.

قصه ای نو برای نسلی نو

غزلی نو برای فصلی نو

.

روزگاری که من به حالت زار

یخ و غمناک ایستاده کنار

.

مانده در پیچ وتاب دی‌ ماه و

برف و سرما و سوز در راه و

.

شده سرما برام مثل مزار

خفته‌ام گوشه ای به حالت زار

.

باغبانی شکسته تیشه به ‌دست

شاعری مرده ، شهر مرده پرست

.

یخ خروارها سکوت به لب

مثل آن دفتر خرابه ی شب

.

خیره ام با سوال می نگرم

به افق در خیال می نگرم

.

ناگهان قصّه ای عجیب رسید

غزل و قطعه ای غریب رسید

.

قصه ای نو برای نسلی نو

غزلی نو برای فصلی نو

.

ترکی امّا به فارسی به دری

این غزل را به لهجه ی پدری

.

"آب شو آب ، (آبِ) جاری شو

پیچ و تابی بخور بهاری شو"

.

برف بودم دوباره آب شدم

شبنمی پیش آفتاب شدم

.

شعله ای بر نخ سرود شدم

آتش عشق در وجود شدم

.

.

تقدیمی بمناسبت سالروز میلاد استاد عظیم سرو دلیر

با الهام و تضمین از شعر ایشان با عنوان "آب شو آب"

I’m Gaza in fire—————-you are Mecca in grief

I’m the end of the world——you are the end of the stories

.

I’m Gaza، bloody heart——you are Mecca, clipped wings

The steel headed devil–rest a moment

.

Then, the tongues sealed—Then, the eyes cloudy
Then, the ears are deaf—-Then, the Man is fallen

.
Silent as my secrets——This harmless city of me
Passes by the history—-Rostam maybe will appar

.
My lonely city—- faintly drinks the bowl of madness
A limitless sea in his ocean eyes is a droplet

.
My city tears off his collar——– arrogance has opened s bridge to my heart
I’ve become adventurer—– I’ve got remedy from hatred


My hand just like an angry mad——– draws the sward of the pen
My poem has become a bully——it s on fire from head to toe

.

.

.

By: Muhammad Hussein Davodi (poet laureate)
To the martyrs of Gaza

Translated by: Azim SARV Dalir

خاطره های خوب و بد ، از آدم های دور و بر

آرام درب خانه را باز کردم . از پشت پرده نیم نگاهی به داخل انداختم . پدرم عینک نزدیک بین زده بود و کتاب می خواند . خبری از مادرم نبود . ساکت و سریع از حیاط عبور کردم و به راهرو رسیدم ، بدون معطلی از پله ها بالا رفتم .  رفتم سراغ آینه . گردنم بدجور خراشیده شده بود . باورم نمی شد که یک دسته اسکناس اینهمه تیز باشد . شاید هم پوست من ظریف بود . اگر والدینم بو می بردند دردسر می شد. به تراس رفتم . شیر آب را باز کردم . سرم را آنقدر جلو بردم تا آب به زیر گردنم رسید. سوزش زخم بیشتر شد . ته دلم گفتم :

- اگه منم بجای یه  20تومنی کهنه پاره ، مثل همه یه صد تومنی برای کمک به مدرسه می دادم ، معلم اونجور نمی زد توی صورتم .

دوباره جلوی آینه ایستادم . انگار یک نوار خون آلود زیر گردنم چسبانده باشند . پیش خودم گفتم :

- کاش با شلنگ یا خط کش می زد ، درد داشت اما دردسر نداشت .

برگشتم به طرف تراس و فکر کردم که خیلی بدبختم .

- بدشانسی رو ببین ، این همه معلم ، باید این معلم ما می شد ؟

لحظه ای خنده ام گرفت . یاد آقای نجفی معلم سال گذشته ام افتادم . کمتر پیش می آمد دانش آموزی را تنبیه کند . اشتباهات همکلاسی هایم را ، چند بار هم که شده ، تذکر می داد . ابتدای سال بود و یکی از همکلاسی ها میز خود را کثیف کرده بود . آقای نجفی بلافاصله برای او قرص ضد تهوع و یک لیوان چای شیرین آورد . بعد از باغچه حیاط مدرسه مقداری خاک خشک آورد و روی میز و موزاییک کثیف ریخت . و با حوصله جارو کرد . و با خاک انداز همه را جمع کرد . و میز و موزاییک را تی کشید . خنده ام از آن بابت بود که تصور کردم اگر سر کلاس آقای محمودی کسی کثیف کاری کند ، چه بلبشویی راه می افتد . با خودم گفتم :

- تف به این زندگی ، پول نداریم مگه مجبورم درس بخونم . لامصّب چقدرم می سوزه

آقای محمودی سر کلاس فقر دانش آموزان را مسخره می کرد . هر از گاهی به چند نفر گوشزد می کرد که بهتر است سراغ کار بروند تا ادامه ی تحصیل . گهگاه از شغل والدین دانش آموزان می پرسید و آنها که کارگر ساده بودند را مسخره و سرزنش می کرد .

توی همین فکر و خیال بودم که صدای باز شدن درب راهروی بالا را شنیدم . درجا خشکم زد . مادرم بود . شاید از کفش هایم متوجه بالا آمدنم شده بود . گیج شده بودم . مادرم نباید زخمم را می دید . کتاب فارسی روی تاقچه دم دست بود . سریع برداشتم و جلوی صورتم گرفتم .

- بالام جان چیکار میکنی قربانت شم؟ بیا پایین . ناهار نمی خوری ؟ صبحانه که نخوردی پس چرا ...

مادرم خیلی سریع متوجه موضوع شد . دروغ سرهم کردن هم فایده ای نداشت . سر سفره که نشستم ، موضوع اصلی صحبت های اعضای شلوغ خانواده ، مربوط به زخم زیر گلوی من می شد . برای روشن شدن ماجرا پدرم متقاعد شد که فردا به مدرسه برود  .

***

سر کلاس دلهره ی عجیبی داشتم . از اتفاقی که قرار بود بیفتد وحشت عجیبی وجودم را فرا گرفته بود . آرزو می کردم یک ماشین جلوی درب مدرسه بایستد و از من بخواهد که سوار آن شوم و مرا با خود ببرد . و برای همیشه از این حول و ولا خلاص شوم . زنگ که خورد ، رنگ من پرید . انگار بمبی منفجر شده باشد . به ثانیه نرسید که صدها کودک پر انرژی ، سالن های مدرسه ی قدیمی را به اشغال خود در آوردند . درمیان شلوغی کودتای کودکان ، یکراست رفتم سراغ دفتر مدیر. خبری نبود . با خودم گفتم :

- خدارو شکر ، فکر کنم بیخیال شده باشه

بچه ها از اینکه ساکت و آرام بودم تعجب کرده بودند .

- هوی داودی چیکار می کنی ؟ بیا بریم کنار دستشویی کشتی بگیریم.

عجیب بود که اینهمه از آمدن پدرم به مدرسه می ترسیدم ، سال قبل که پدرم به مدرسه آمده بود آقای نجفی از او استقبال گرمی کرد . و از او خواست تا برای دانش آموزان حدیث بخواند . نجفی انسان متدیّن و معتقدی بود . بعضی روزها از خاطرات انقلاب و جنگ برای ما می گفت . به امام خمینی عشق می ورزید و از آرمان های او تعریف و تمجید می کرد .

اماامسالخیلی فرق میکرد؛آقای محمودیهرازگاهیمسائلیمثلسوءاستفادهی آخوندها از لباس و جایگاهشان را در کلاس مطرح می کرد . بعد هم از حقوق کم معلّمان می گفت و اینکه او را به این خراب شده تبعید کرده اند . اما من همیشه پیش خودم می گفتم :

- خدارو شکر که آقای محمودی از آخوند بودن بابام اطلاعی نداره ، بزار هرچی میخواد بگه به من چه .

هنوز کمی نگران بودم . قدم زنان به درب ورودی سالن رسیدم . حیاط مدرسه ، پنج یا شش پله پایین تر از سالن بود . از بالای پله ها حیاط شلوغ مثل لانه ی زنبور عسل پر از جنب و جوش بود . آرام از بین دویدن های بچه ها و داد و بیداد ناظم مدرسه عبور کردم و نزدیک بوفه رسیدم . بعضی ها پفک ، بعضی بستنی یا یخمک. زیر لب با عصبانیت گفتم :

- عوضیا حداقل تعارفم نمی کنن .

آقای نجفی گاهی زنگ تفریح بین دانش آموزان قدم می زد . وقتی به کنار بوفه می رسید برای بعضی از دانش آموزان پفک یا بستنی می خرید . از سلامتی دانشآموزان پرس و جو می کرد و نگران چشم ضعیف ها بود . وقتی متوجه می شد که دانش آموزی از ضعیفی چشم رنج می برد ، برگه ای از مدیر می گرفت و برای گرفتن عینک از مرکز  درخواست می نوشت . چشم و ابرو و ریش سیاهی داشت. معمولاً لبخند می زد . بچه ها به شوخی میگفتند آقای نجفی شبیه عکس شهداست. کت و شلوارش نو نبود اما همیشه اتو کشیده و مرتب به مدرسه می آمد و بوی عطر حرم می داد .

زنگ تفریح تمام شده بود ولی هنوز بیشتر دانش آموزان بدو بدو می کردند . ناظم مدرسه با یک شلنگ یک متری از همان حوالی بوفه ، شروع به پاکسازی کرده بود . اینبار من ، مثل تعداد انگشت شماری از دانش آموزان که سر وقت و منظم به سمت کلاس می رفتند ، سر جایم ساکت نشسته و به نذر و نیاز مشغول بودم . بچه ها همه وارد کلاس شدند و کتاب و دفتر را روی میز گذاشتند . به دستور آقای محمودی ، اول هر کلاس ، دفتر و کتاب آن درس را روی میز می گذاشتیم؛اگر کسی دفتر و کتاب نیاورده یا تکالیفش ناقص بود ، یا حتی اگر کتاب و دفترش را کثیف کرده بود ، با شلنگ مجازات می شد .

 دقایقی از کلاس می گذشت اما خبری از معلم نبود . صدای شلوغی بچه های کلاس لحظه به لحظه بیشتر می شد .

-  بچه ها موتور آقای محمودی پنچر شده تصادف کرده مرده .

-  نه بابا داره چایی می خوره . تنیس بازی کرده خسته شده .

-  توجه !توجه!  آقای محمودی سرماخورده ؛ امروز تعطیل می باشد .

آقای محمودی یک موتور گازی داشت . یک اور خاکی رنگ می پوشید و ریش جوگندمی خودش را گاهی می تراشید. دیر کردن و نیامدن آقای محمودی خیلی عجیب نبود . با اینکه به بهانه های مختلف دیر می آمد ، اما اگر دانش آموزی بعد از خودش وارد کلاس می شد ، با خط کش مورد تنبیه قرار می گرفت .

بیشتر روزها  در زنگ تفریح ، با معلم پرورشی تنیس بازی می کرد . برای صحبت با والدین بچه ها علاقه ای نشان نمی داد ؛ خیلی حرف نمی زد ؛ و از بچه های حرّاف متنفّر بود . آن روز داشت برای دانش آموزان درباره لزوم کمک به مدرسه صحبت می کرد که من با صدای بلند گفتم :

- آقای مدیر گفته کمک به مدرسه اختیاریه

از اینکه بی اجازه حرف زدم عصبانی شد . با دسته ی پولی که در دستش بود به من نزدیک شد و محکم به گلوی من ضربه زد . شاید خودش هم فکر نمی کرد پول بتواند اینطور خراش بیندازد . وقتی قرمزی گلویم را دید شوکه شد .

آقای نجفی هم یک موتور گازی داشت . پارسال که برف آمده بود و با اینکه رانندگی با موتور گازی روی برف خیلی سخت بود ، او به موقع به کلاس رسیده بود . اما برای دانش آموزانی که دیر می آمدند تنبیهی در نظر نگرفت . قبل از اینکه کلاس را شروع کند ، نیم نگاهی از پنجره به حیاط انداخت . ناظم مدرسه چند دانش آموز را بخاطر دیر آمدن مجبور کرده بود در آن سرمای شدید پشت درب سالن بایستند . ناظم را صدا کرد و او تقاضا کرد بگذارد تا دانش آموزان به کلاس هایشان بروند . زنگ تفریح یا ورزش که می شد ، یکی از سرگرمی های آقای نجفی جاساز کردن توپ بادی داخل توپ پلاستیکی بود ، با این ترفند بچه ها لذت بیشتری از بازی با توپ را تجربه می کردند .

یک روز صبح سر صف ، اعلام کردند که آقای نجفی برای سِمَت دیگری به مدرسه ی بزرگتر منتقل می شود . آن روز بچه ها می خندیدند و شوخی می کردند . در حقیقت ، ناراحتی دانش آموزان مدرسه از روزی شروع می شد که نبود آقای نجفی را احساس کنند . آنروز فقط بچه های کلاس ما نبودند که ناراحت بودند . آنروز  همه ی مدرسه از رفتن او ناراحت بودند .

تاخیر معلم بیش از حد شده بود . آشوب بچه های کلاس ، تمام مدرسه را دربر گرفته بود . مدیر با چهره ای عصبانی از راه رسید :

-   خفه شید . چه خبره ، وحشی شدید ؟ بچه ی آدم نیستید مگه ؟ صدای یکی در بیاد با شلنگ سیاش می کنم

سکوت محض . کمی جلوتر آمد . نفسِ عمیق . با صدایی ملایم مرا صدا زد :

-           داودی بیا دفتر کارت دارم .

انگار که یک سطل آب سرد ، روی سرم ریخته باشند . بهت و حیرت . دلهره . بلند شدم و دنبال مدیر راه افتادم . وارد راهرو که شدیم از دور لباس پدرم دیده میشد. آقای مدیر من را کناری کشید و زیر گلویم را وارسی کرد .

-           نمی تونستی دیروز بیای به خودم بگی مردنی؟ چی شد اینجور شد؟

که زدم زیر گریه . هق هق کنان اتفاق دیروز را تعریف کردم .

-   خب بسه . گریه نکن . نه به اینکه مادرتو میاری همش ترکی حرف می زنه ، نه به اینکه ...

صدای بلندی باعث شد که آقای مدیر به سرعت به طرف دفتر برگردد . صدای پدرم بود . بحث بالا گرفته بود . من هم دنبال مدیر به دفتر نزدیک شدم

-  بله آقا بعله ، لازمه ، شما آخوندا همه جا می خواید براتون تبعیض قائل بشن ؛ وگرنه اینهمه دانش آموز چرا...

-           آخه کجا؟ ، کی به شما گفته؟ ، کی گفته برای تربیت ، بچه ی معصوم رو زخمی کنی؟ ، آخه کدوم...

که مدیر پرید وسط بحث و آقای محمودی را کنار زد .

-           ای بابا بحث برای چیه حاج آقا . پسر خوبم آقا محمد حسین ، چند روزیه بینظم شده ، عیب نداره پیش میآد ، اتفاقیه که افتاده،معلمش یه اشتباهی کرده . حاج آقا صلوات بفرست . گذشت کن .

مدیر مدرسه هرطور بود پدرم را راضی کرد . پدرم که رفت مدیر تا آخر زنگ با معلم ما صحبت می کرد . تا ظهر آن روز آقای محمودی حتی یک کلمه ی دیگر صحبت نکرد . حتی تکالیف . اما فردا قطعاً اینطور نبود . من می ماندم و یک معلم پر از کینه . منتظر فرصت . من می ماندم و ، مجموعه ای از خاطره های خوب و بد ، از آدم های دور و برم . جامعه ای از یک نسل شلوغ . یک نسل سوخته .

به قلم : محمد حسین داودی

"یک روز صبح گرگور از خوابی آشفته بیدار شد و فهمید که در تخت خوابش به حشره ای بزرگ بدل شده است"

این خط اول یک داستان کوتاه است و تا پایان کتاب اتفاق بزرگتری نخواهد افتاد . در همان خط اول خواننده حیرت زده میخکوب می شود و آب دهانش را قورت می دهد و سطر های بعدی را با این امید دنبال می کند که احتمالاً گرگور توهم زده شده و یا هنوز خواب است ، خلاصه واقعا که حشره نشده ؟

در ادامه راوی مستند وار ، جزئیات دقیق زندگی یک انسان را که تبدیل به سوسک خاکی (خر خاکی) شده را توصیف می کند و این باعث می شود وحشت خواننده بیشتر و بیشتر شود .

شاید گرگور دیوانه شده ، باور های دینی اش به او این توهّم را تلقین کرده که سوسک شده ، از آن جهت که دیشب را دیر خوابیده و مشغول قاب کردن عکس یک دختر روی صفحه مجله شده ، رطوبت ناشی از باران و خستگی مفرط ناشی از مسافرت های اجباری باعث شده یک خواب پریشان ببیند و حالا که فهمیده از قطار ساعت هفت جا مانده و دیر می رسد ، ترجیح می دهد همانطور که در مذهب وعده داده اند ، مسخ شود تا دیگر مجبور نباشد به این زندگی ادامه دهد !

سحرخیزی های اجباری ، غذاهای نامنظم ، آشنایان اتفاقی در کنار وحشت از دیر رسیدن و سرزنش ، مشکلاتی است که برای هر بازاریابی در جوامع صنعتی امری متداول است ، اما اگر کسی از زور بدهکاری پدرش مجبور به انجام این کار باشد ، کار خیلی سخت تر می شود .

در ساعات اولیه مسخ ، به نظر می رسد با کمی استراحت و مراقبت پزشکی کابوس پایان یابد ، اما خانواده گرگور لحظه به لحظه با فریاد و شیون ، مشت زنان از او می خواهند درب را باز کند ، آنها کلید ساز و دکتررا خبر کرده اند ، اما دکتری که هیچ وقت یک مریضی را جدی نمی داند و کارمندان را با چشم "از کار در رو" نگاه می کند و حاضر نیست برگه استراحت برای بیمار پر کند مگر اینکه یک نفر واقعاً سوسک شده باشد !

بجای استراحت ، منبع سرزنش و سرکوفت خودش سررسیده ، یعنی سرپرست کارمندان شخصاً به سراغ گرگور آمده ، زیرا همکاران گرگور غیبت او را سریع به اطلاع رئیس رسانده اند ، و حتی برای او پاپوش ساخته اند که دزدی کرده و نیامده ،

گرگور فکر میکند که معقولتر این است که به جای آنکه با شیون و فریاد مزاحمش شوند ، به حال خود رهایش کنند اما خوب ، مثل همیشه راوی و گرگور حق را به دیگران می دهند که نگران باشند .

سرپرست با آگاهی از اینکه خانواده گرگور خیلی نسبت به کار او حساسیت دارند ، تهمت هایی درمورد ساز و بند گرگور با مشتریان به او نسبت می دهد و احتمال اخراج او را مطرح میکند .

گرگور از اینکه مجبور است برای اینچنین رئیس بی رحم و خودخواهی کار کند ، منزجر می شود اما چاره ای نیست ، پدرش به شرکت بدهکار است و خرجی خانواده را گرگور می دهد بنابرین تمام سعی خود را می کند تا درب را باز کند ، اما او واقعاً سوسک شده و چرخاندن کلید برای یک سوسک کار خیلی سختی بود اما تعهد او برای کار او را وادار می کرد هرطور که هست درب را باز کند . با باز شدن درب مادرش غش می کند و پدرش با صدای بلند گریه می کند و سرپرست با وحشت چند پله را میپرد و فرار می کند .

روزها میگذرند و همراه با گرگور ، مخاطب داستان هم به این واقعیت می رسد که مسخ صورت پذیرفته و خبری از اوهام و خیالات و کابوس نیست . سوسک شدن گرگور یک واقعیت محض است .

اما دردآورتر برخورد اطرافیان و نزدیکان گرگور با این موضوع است . آنها خیلی زود همه ی خوبی ها و زحمت های چند ساله ی گرگور را فراموش کرده اند و او را سربار و زباله ای در خانه می دانند . البته راوی و گرگور از این بابت به آنها حق می دهند که بالاخره هر کسی بخاطر زندگی با یک سوسک بزرگ چندش آور عذاب زیادی را تحمل می کند .

قبل از این فاجعه ،گرگور به سختی کار می کرد به این امید که خواهرش موسیقی یاد بگیرد و نوازندگی کند ، و پدرش که ورشکسته شده بدهی اش را بپردازد و مادرش که بیمار است راحت تر زندگی کند . اما درحالی که خانواده فکر میکنند گرگور نمی شنود ، در خلال صحبت هایشان معلوم می شود مادرش بیمار نبوده و ادای بیمار را در می آورده ، پدرش هم از کار افتاده نبوده بلکه پس انداز خیلی زیادی داشته ، اما برای اینکه گرگور بیشتر کار کند این را پنهان می کرده ، خواهرش هم آن دختر معصوم هفده ساله نوازنده نیست که تا لنگ ظهر می خوابد ، بلکه فاحشه ای بد لباس بوده که نوازندگی هم می کند .

خانواده گرگور از دادن غذای خوب به او پرهیز می کنند . خواهرش وسایل گرگور را برای خود جدا می کند . این کار او آنقدر زشت است که مادرش به او می گوید : "فکر نمی کنی با بیرون بردن اثاث داریم به او نشان می دهیم که امیدی به بهبودی او نداریم؟ به گمانم بهتر است بگذاریم اتاقش مثل سابق بماند تا وقتی برگشت ببیند همه چیز دست نخورده باقی مانده"

اما خواهرش همه چیز را می برد فقط مانده همان قاب عکس اول داستان ، گرگور از زیر تخت بیرون می آید و قاب عکس را محکم می چسبد اما ناخواسته باعث می شود مادرش او را با هیبت کاملاً شبیه یک سوسک خاکی بزرگ ببیند و بیهوش شود . وقتی پدر از راه می رسد و صدای گریه دخترش و احوال بد مادر را می بیند با خشم و غضب به سمت گرگور می رود و او را بشدت زخمی می کند . زخمی که هرگز بهبود نمی یابد بلکه هر روز دردناکتر می شود ، همان پدری که قبل از فاجعه ، با احترام زیادی به گرگور خوشآمد می گفت و او را تکریم می کرد ، حالا گوشمالی سختی بابت این اشتباه به او می دهد .

جراحت شدید گرگور باعث علیل شدنش شده اما گرگور مثل همیشه این موضوع را پنهان می کند تا خانواده اش با کمال آرامش صبحانه بخورند ، گرگور خوشحال است که آنها زندگی آرامی دارند ، حتی خوشحال است که پدرش از کار افتاده نبوده و در نبود او کار می کند ، وقتی می فهمد پدرش مقروض نبوده بلکه پس انداز خیلی زیادی هم دارد ، خوشحال می شود . دلش برای مادرش تنگ شده اما برای اینکه مادر را آزار ندهد سمت او نمی رود ، آرزو می کند زودتر خوب شود فقط بخاطر اینکه روز کریسمس هدیه ای را که قبلاً آماده کرده به خواهرش بدهد .

اما راوی خانواده گرگور را مقصر نمی داند بلکه صنعتی بودن جامعه را مقصر می داند . چرا باید برای ادامه ی یک زندگی معمولی همه ی اعضای خانواده به سختی کار کنند . چرا باید وقتی اتفاق خیلی ناگوار و نادری برای سرپرست یک خانواده افتاده حالا همه مجبور باشند با مشقت و سختی کار کنند و همزمان بیماری و درد و غم از دست دادن عزیزشان را تحمل کنند؟

در ادامه پدر برای تامین مخارج زندگی، یک اتاق خانه را به سه مرد عبوس ریشو و وسواسی اجاره می‌دهد و آنها گاهی ناهار یا شام را با اعضای خانواده گرگور صرف می‌کنند . برای همین بیشتر مواقع درب اتاق گرگور کاملا بسته بود و این روح گرگور را تا سرحد مرگ آزار می داد . وقتی سه مستاجر ریشو سر سفره ای می نشستند که مادر برایشان غذای خوشمزه ای پخته و خواهر با وسواس فراوان مرتب چیده ، صدای جویدن غذای آنها گرگور را افسرده می کرد ، خانواده او برای چندر غاز پول گرگور را به زباله دانی سپرده بودند و سه مرد غریبه عبوس را در نهایت وسواس اکرام و پذیرایی می کردند .

 در یکی از این شب‌ها بعد از صرف شام، گرت خواهر گرگور برای اجاره‌نشین‌ها و پدر و مادرش ویلون می‌نوازد، موسیقی زیبا و گوشنواز روی گرگور تاثیر می‌گذارد و او بی‌اختیار از اتاق کثیف و پر از غبارش به داخل اتاق پذیرایی می‌آید. مستاجرها که او را می بینند انگار بهترین بهانه برای دوشیدن این خانواده پیدا کردند . اعلام می کنند یک دینار هم بابت روزهایی که اینجا بودند پرداخت نخواهند کرد بلکه شکایت هم می کنند . سپس گرت با اشاره به گرگور به پدر می‌گوید : "نمی‌خواهم‌ نام برادرم را به این موجود نسبت بدهم، ما هر چه از دستمان برمی‌آمده برای او انجام دادیم، بعلاوه ما تمام روز مشغول کاریم، دیگر در خانه نمی‌توانیم این عذاب دائمی را تحمل کنیم؛ باید از شر او خلاص شویم"

بعد پدر که احتمال می دهد گرگور حرف های آنها را می فهمد میگوید " اگر حرف ما را می فهمید حد اقل خودش به این نتیجه می رسید که نباید با ما زندگی کند و باید از اینجا برود "

راوی همچنان مستند وار عکس العمل ها را خیلی عادی بازگو میکند ،. اما مخاطب درمی یابد که گرگور به هیچ وجه مسخ نشده است . او هنوز انسان است و روحیات و اخلاق و منش انسانی او مثل سابق باقی مانده ، کالبد انسانی که مهم نیست . درونیات او عوض نشده . ضمن اینکه مسخ یک رویداد انفرادی نیست و در مضامین دینی مسخ برای جوامع رخ می دهد . همانطور که مفاهیم دینی وعده داده اند ، جامعه ی صنعتی زده ی گرگور که مملوء از گناه و دروغ و بی رحمی و زورگویی شده دچار سنت مسخ گردیده ، و دیگر هیچکدام از اطرافیان و نزدیکان گرگور انسان نیستند ، اگرچه کالبد انسانی دارند و البته که کالبد اهمیتی ندارد . زیرا نشان انسانیت به چشم و دهان و گوش و بینی نیست .

و گرگور مانند پیامبر پاکی است که از این مسخ مصون مانده و بنابرین به شکل حشره ای زحمت کش از آنها جدا می شود . به نظر راوی واژه ی انسان اگر قرار است به اطرافیان گرگور نسبت داده شود ، کثیف ترین سوسک شرف دارد به این موجود به ظاهر انسان . و اگر ذات و کالبد انسان همین مردم جامعه ی اطاف گرگور باشد ، بنابرین موجود پاکی مثل گرگور سوسک باشد بهتر از این است که انسان باشد .

پایان مسخ دردناک ترین پایانی است که هر خواننده ای فکرش را می کرد . خواهر گرگور که قبل از مسخ همیشه مظلوم و دلسوز بود ، حالا پیشنهاد سربه نیست کردن برادر بیمارش را داده ، پدر هم این پیشنهاد را به خود گرگور اعلام کرده ، صبح همانروز که مستخدم صنعتی زده با رفتار ماشینی خودش وارد اتاق گرگور می شود ، جسد سوسکی را پیدا می کند که از فرط تشنگی و گرسنگی دق مرگ شده ، بعد جسد را از پنجره اتاق به بیرون پرتاب می کند ، و این باعث رضایت قلبی اعضای خانواده می شود .

راوی واکنش چندش آور اطرافیان گرگور را با نگاه و زبان مثبت گزارش می کند مخصوصا سه خط آخر ، انگار که یک تصویر زجر آور را یک خبرنگار با خونسردی توضیح می دهد :

"در ضمن این حرفها خانم و آقای سامسا پدر و مادر گرگور تقریبا همزمان از مشاهده دخترشان که سرزنده تر شده بود ،متوجه شدند که به رغم رنگ پریدگی گونه هایش ، دختر خوش ترکیبی شده ، دخترشان هم به تایید حسن نظر آنها به محض رسیدن به مقصد ، قبل از همه بلند شد و بدنش را کش و قوس داد"

کش و قوس ماهیچه های خواهر گرگور کاری با مخاطب میکند که اینبار آب دهانش را قورت نمی دهد بلکه همانجا در کتابخانه تف میکند و کتاب را به کناری پرت می کند .

کاری از : محمد حسین داودی

چند دقیقه ای می شد که زل زده بودم به قاشق . به خودم آمدم ، نیمه شب ، اتاق ساکت ، نشسته ام روی صندلی غذاخوری. راستش یاد مجردی ام افتادم . خانم بچه ها که مسافرت تشریف ببردند ، اتاق ما دوباره می شود مجردی .

ظرف یکبار مصرف غذای هیئت روی مبل بود ، یک ساعتی می شد که مراسم مسجد تمام شده بود . من هم غذا به دست تا اینجا دائم در فکر و خیال بودم . آنقدر که یادم رفته غذا بخورم . به سمت ظرف یکبار مصرف رفتم . لذت خوردن غذای هیئتی . شبهای محرم است و غذای شبش . قاشق هنوز دستم بود . ظرف غذا را که برداشتم شوکه شدم .

-          واه ، این که خالیه

چند ثانیه مات ماندم . یعنی آنقدر مشغول فکر و خیال بودم که فراموش کرده ام غذایم را خورده ام ؟ تا دانه ی آخر برنجش؟

-          خاک بر سرت کنن . که چقدر گیجی .  اینقدر آدم گیج؟

خیلی خودم را سرزنش کردم . البته این اتفاق خیلی هم برایم عجیب نبود ، بارها بدنبال کلیدی گشته ام که تمام مدت داخل جیبم بوده . بعد مثل همیشه جستجو برای دلیل حواس پرتی . جامعه ؟ گذشته ؟ اجتماع ؟ فرهنگ ؟ رسیدم به خودم . فکر و خیال از  جلوی درب مسجد شروع شد . یک دوست ، یک فامیل . یک نفر دیگر . چه گفت و چه و چه .

-          ای کاش همه ساده بودند ، ای کاش ...

دیگر از بحث های ایده آلیستی و مارکسیستی هم خسته شدم . دنیای آرمان شهرها و خیالات بچه گانه . مشتم را مثل گوشتکوب بر سر ظرف یکبار مصرف کوبیدم . خودم را کنترل کردم .

-          باید شرایط رو بپذیری پسر ،

سراغ لیوان آب سرد رفتم و بعد هم مسواک .

-          مسواک؟ صبر کن ببینم

ظرف بخت برگشته را وارسی کردم . یک دانه برنج خشکیده ، اطراف  ، روی طاقچه ، زیر مبل ، یک ظرف غذای دیگر اینجاست .

-          اوه خدای من ، کاش پر نبود .

برای خودم متاسف شدم . آری . من غذایی نخورده بودم . اما معده بیچاره ام را قانع کرده بودم که سیر است . حالا مانده ام با چه ترفندی این غذای ظاهرا دلچسب را میل کنم .

مادر پرنده ایست که می خواند

بر صخره های سنگی طوفانی

مادر ستاره ایست که می رقصد

در آسمان ابری ظلمانی

مادر طراوتیست که می ماند

بر گرمگاه بیشه ی پر مهری

مادر ترانه ایست سرور انگیز

سازی شبیه بیدل و کاشانی

از قصه های سختی تان گفتی

از روزگار قحطی و بی نانی

ما رنج های دائم و هر گاهیم

ما رنج های دائم انسانی

همواره سوز تعزیه در شعری

حالا برای حال من تنها

خورشید سال هاست نمی تابد

با تسلیت بیا به چراغانی

مادر فقط برای تو یک واژه ست

اما برای شاعر غمگینت

دنیا تمام گشته پس از مادر

دنیای واژه ای که نمیدانی

مادر برات قصه ی شیرین است

مادر برات خاطره های دور

اما توان گفتن در من نیست

تکرار شرح حال پریشانی

شعر از : محمد حسین داودی

درد مرا دواستی

 مصلحت برده خیر برجامو

مسئلت کرده رنج در کامو

هیچ میدانی از کجا خوردیم
از ندانستن سرانجامو

مملکت داری از شعار جداست
چشم بگشا  دروغ دنیامو

بی سبب نیست از هزار فلک
بدترین بخت مال اسلامو

عقل ما هیچ عقل کل شما
چه کس از ما نرفته در دامو؟

دام و ننگ فریب مردمو بعد
شهوت وثروت ثریامو

ما عوامیم بحث ما سر چیست؟
بازی قدرت مهیامو

نظر و شعر تان قبول ولی
نام شب را نبر به هر بامو

ما مریدان حافظیم عزیز
نه مریدان تحفه و شامو

ارزش و شان شعر ما به درک
نه که ما با همیم و همگامو؟

این دو روز عمر مانده هم برود
چه بماند بجز همین نامو

پس بیا از خدا و خلق خدا
مهر و عشق و طعام و اطعامو

شعر از :محمدحسین داودی